Pochodzenie

W większości rozpraw o dogach – możemy przeczytać, że praprzodkiem wszystkich dogów jest dog tybetański. Z tybetu dogi przywędrować miały na Bliski Wschód, potem do Grecji i Rzymu, skąd przez Rzymian sprowadzone zostały do Europy Środkowej. Jedyny dowód na poparcie teorii o pochodzeniu dogów to dogowate psy pokazane na asyryjskich i rzymskich płaskorzeźbach. Świadectwa te nie mówią nic ponadto,że starożytni Asyryjczycy, Grecy i Rzymianie posiadali dogowate psy.
Wczesnośredniowieczny zbiór praw, mówi o dużych psach używanych podczas polowania na niedźwiedzie, a także tury.
Przodkami dzisiejszego doga były dawne bullenbeissery, psy nagonkowe do polowania na dziki. Średniowieczne łowy na zdolną do obrony dziką zwierzynę wymagały dużej liczby psów i sfora właściciela, który jako jedyny miał prawo do polowania, uzupełniana była bezustannie psami wiejskimi. W ten sposób bullenbeisser (pies pilnujący) i pies do polowania na dziki mogły z dużym prawdopodobieństwem pochodzić od tych samych rodziców.
Nazwa bullenbeisser wskazuje na to, że przez handlarzy bydłem i rzeźników używany był on do zaganiania i pilnowania stad. Ten duży pies (do 75 cm wysokości w kłębie) opisywany jest najczęściej jako płowy, popielatoszary lub czarny. Do roku 1866 sfora takich psów hodowana podobno w czystej linii na dworze heskim. Wszystkie psy pochodzące z dworu heskiego były maści żółtej. Do polowania na dziki przycinano im uszy, tak aby dzikie zwierzę maiło mniej możliwości chwytu za nie i ataku. Później, w zależności od maści i wielkości psów, używano we odniesieniu do nich różnych nazw. Według Haucka nazwa „dog niemiecki” użyta została po raz pierwszy w roku 1876.
Według Beckmanna (1895) na początku XVI wieku z Anglii i Irlandii, przybyły na kontynent wysokonożne, mocne psy. Zwierzęta te są, jego zdaniem, właściwymi założycielami linii dogów niemieckich, tym bardziej że niemieckie słowo „Dogge” wskazuje na angielskie pochodzenie (dog). Aż po wiek XIX zwierzęta te określane były mianem „psów angielskich”, a miejsce, w którym je trzymano i hodowano, nosiło nazwę „angielskiej stajni”.
Obok „psów angielskich” hodowano oczywiście nadal starego, rodzimego bullenbeissera, psa handlarzy bydłem i rzeźników, przy czym jego odmianę o mniejszych rozmiarach nazywano „brabandczykiem”. Beckmann z ogromnym naciskiem podkreśla, że wszystkie psy dogowate były pierwotnie psami myśliwskimi i nagonkowymi.

L. Beckermann opisał tego plamistego dogowatego psa jako „psa duńskiego” - Canis familiaris danicus”. Najczęściej rudożółte i plamiste psy są podobno potomkami dużych „psów rzeźnickich”, które w XVIII wieku dość często hodowane były w Szlezwiku-Holsztynie.

Johann Täntzer w swoim wydanym w 1680 roku dziele wspomina „psy angielskie” następującymi słowy: ...”psy angielskie wzięły swoją nazwę od Anglii lub Irlandii, ponieważ w tych właśnie krajach wyhodowano je po raz pierwszy. Ich wielcy miłośnicy trzymali je w separacji od innych, po czym można było poznać ich wartość. Niektórzy wielcy panowie, prawdziwie miłujący polowania, najlepsze psy tego rodzaju nazywali dworskimi i wyszukiwali na nie zwierzęta największe i najpiękniejsze. Drugie pod tym względem nazywali psami przybocznymi, pozostałe zaś były i pozostaną psami angielskimi. Obecnie psy takie hodowane są od małego na dworach i nie sprowadza się ich już z Anglii”.
Tak więc były trzy typy psów, najlepsze zwano „nadwornymi”, drugie w kolejności „przybocznymi”, a wszystkie pozostałe „angielskimi”.
Od XVII wieku dogów nie sprowadzano już z Anglii, lecz hodowano je w Niemczech.

„Psy angielskie, typ dogów używanych do polowania na niedźwiedzie i dziki”
.Rysunek J.E. Ridinger. ( 1738 )

Bezpośredni przodek dogów niemieckich wg J.E. Ridingera ( 1738 ).

Szkoleniu młodych psów poświęcano wiele uwagi. Dla ochrony przed zranieniem niedoświadczonym psom zakładano kurtki „pokryte z wierzchu brązowym barchanem lub uszlachetnioną bawełną, od wewnątrz zaś mocnym płótnem, wypchane w środku włosiem lub bawełną i porządnie przeszyte; pod brzuchem i piersią, w najbardziej narażonych na atak miejscach, kurtki wyłożone są fiszbinem mocno ze sobą połączonym, co czyni je trwalszymi niż pancerz”.

Płócienny kaftan chroniący przed zranieniem młode, niedoświadczone psy ( 1895 ).
Rysunek L. Beckmann.

Od 1880 roku łowy na dziki zaczynają w Niemczech stopniowo znikać z tradycji, dlatego też dogi stają się niezwykle rzadkie. Stopniowo zniknęły z książęcych psiarni, trzymały je nadal jednak osoby prywatne.
Rozróżniono wówczas „dogi ulmeńskie” i „dogi duńskie”, przy czym te pierwsze były z reguły cięższe; poza tym nie istniał żaden wyraźny ich podział. W roku 1876 na wystawie psów w Hamburgu pokazano 24 dogi duńskie i 45 dogów ulmeńskich. Ani jeden z „duńczyków” nie pochodził jednak z Danii, wszystkie zostały wyhodowane w Niemczech. Właśnie na tej wystawie okazało się, że niemożliwe jest jednoznaczne oddzielenie od siebie obu ras. Von Wardenberg i Lang zaproponowali, aby w przyszłości oceniać je już w jednej klasie pod nazwą „dog niemiecki”. Tym samym ustalono mającą być w użyciu nazwę, choć oczywiście w katalogach i w literaturze kynologicznej nadal pojawiały się stare nazwy.

Połowa XIX wieku. Trzy odmiany maści dogów: pręgowana (po lewej), plamista (w środku) i żółta (po prawej). Rysunek Jean Bungartz.

Do chwili obecnej kształt czaszki zmienił się tylko nieznacznie, dzisiejsze dogi mają jednak zdecydowanie silniej wykształcone fafle.

Jakim psem jest dog?
Jako znaki szczególne dogów i psów dogowatych na pierwszy plan wysuwają się przede wszystkim dwie cechy: jedna jest skłonność do olbrzymiego wzrostu, drugą zaś ciężka masywna głowa z wyraźnie zaznaczonym przełomem czołowym, widocznym guzem ciemieniowym i często krótką kufą.
Dog niemiecki zajmuje tu pozycję szczególną. Zakwalifikowanie go do psów dogowatych uwarunkowane jest raczej względami historycznymi niż anatomicznymi, bowiem główna cecha dogowatych, ciężka, okrągła głowa o skróconej kufie mi wygiętej kum górze żuchwie, jest u doga niemieckiego zdecydowanie niepożądana. Niepożądana jest także masywna, korpulentna budowa ciała oraz silne fałdy na głowie i szyi. Z historycznego punktu widzenia dog niemiecki powiązany jest z dawnymi psami używanymi do nagonki i do polowania na dziki, które były czymś pośrednim pomiędzy mocnym mastifem,typu angielskiego a szybkim i zwrotnym hartem. Przez nazwę „dog” rozumiano w Niemczech na ogół dużego, mocnego pasa, który niekoniecznie musiał przynależeć do jakiejś konkretnej rasy.

Grand danoise i great dane
Nawet dzisiaj Francuzi i Anglicy doga niemieckiego nazywają często dogiem duńskim. Twórcą nazwy dog duński jest francuski biolog Buffon, który głosił teorię, że charty żyjące w Danii z powodu surowego klimatu stały się stopniowo cięższe, większe i bardziej masywne, aż w końcu powstały z nich właśnie dogi duńskie. Nazwę dog duński przejęli od Francuzów także Anglicy, a ponieważ używano je także w Niemczech, ani Francuzi, ani Anglicy nie mieli żadnego powodu, by przemianować psa na doga niemieckiego. Pewną rolę odegrały tu z pewnością także względy polityczne. Po obu wojnach światowych określenie „niemiecki” nie cieszyło się specjalną popularnością.

Pierwszy wzorzec
W roku 1880 na wystawie w Berlinie po raz pierwszy ustalono wzorzec doga (niektóre źródła podają tu rok 1878). Wzorzec ten w zasadniczy sposób różnił się od dzisiejszego. Dużo silniej niż obecnie były wówczas podkreślone cechy dogowate. Wymagano na przykład jedynie „umiarkowanie długiej głowy” o silnym umięśnieniu policzków. Pierś miała być szeroka i głęboka, a grzbiet zdecydowanie długi. Również różnorodność maści była większa niż dzisiaj. U zwierząt pręgowanych umaszczeniem podstawowym mogła być barwa szara, u dogów tygrysich jako maść podstawowa dopuszczalna była barwa srebrnoszara. Tak zwane szklane oko uważane było u psów tej odmiany maści za szczególną zaletę.
Pierwsza księga hodowlana doga niemieckiego ukazała się w roku 1897. Dziewięć lat wcześniej, a więc około roku 1888, założono Deutsche Doggenclub, będący pierwszym klubem hodowców rasy.

KRAJ POCHODZENIA - Niemcy. DATA PUBLIKACJI OBOWIĄZUJĄCEGO WZORCA 13.03.2001
PRZEZNACZENIE: Pies towarzyszący, stróżujący i obrończy
KLASYFIKACJA FCI: Grupa 2 Sznaucery, pinczery, molosy, szwajcarskie psy pasterskie, rasy pokrewne. Sekcja 2. l Molosy, typ dogowaty. Nie podlegają próbom pracy.

WYGLĄD OGÓLNY: Dog niemiecki łączy w swoim pięknym, szlachetnym wyglądzie potężną, mocną i zwartą budowę ciała z dumą i elegancją. Poprzez połączenie masywności, szlachetności i harmonii sylwetki ze szczególnie wyrazistą, pełną ekspresji głową, sprawia na obserwatorach wrażenie wspanialej rzeźby. Jest on Apollem wśród psich ras. 

PRAWIDŁOWE PROPORCJE: Sylwetka niemal kwadratowa. Dotyczy tu zwłaszcza samców. Długość tułowia od krawędzi mostka do guza kulszowego - nie powinna przekraczać wysokości w kłębie o więcej niż 5% u samców i l0% u suk.
GŁOWA:
Czaszka: W harmonii z resztą ciała, wydłużona, wąska, wyrazista, subtelnie wyrzeźbiona, szczególnie partia pod oczami. Łuki brwiowe dobrze rozwinięte, lecz bez szczególnego uwydatnienia. Odległości od czubka nosa do przełomu czołowego (stopu) i od przełomu czołowego do słabo zaznaczonej potylicy powinny być możliwie jednakowe. Górne linie kufy i czaszki powinny przebiegać równolegle. Głowa widziana z przodu musi sprawiać wrażenie wąskiej, przy czym grzbiet nosa powinien być możliwie szeroki, policzki jedynie słabo zaznaczone, w żadnym razie silnie uwydatnione. Przełom czołowy: Wyraźnie zaznaczony. 

TRZEWIOCZASZKA:
Nos: Dobrze rozwinięty i wykształcony, szeroki z dużymi otworami. Musi być czarny. Wyjątek stanowią dogi arlekiny, u których czarny nos jest pożądany, ale tolerowany jest również plamisty lub cielisty.
Kufa: Głęboka i możliwie prostokątna. Dobrze wykształcone kąty wargowe. Wargi ciemno pigmentowane. U dogów arlekinów tolerowane są wargi nie w pełni wybarwione bądź cieliste.
Szczęki/Zgryz/Zęby: Szczęki dobrze wykształcone, szerokie. Zęby silne, zdrowe i kompletne (42 zęby zgodne z wzorem zębowym). Zgryz nożycowy.
Oczy: Średniej wielkości, owalne, możliwie ciemne, o żywym, inteligentnym wyrazie i dobrze przylegających powiekach. W przypadku dogów błękitnych dopuszczalne są nieco jaśniejsze oczy. U arlekinów tolerowane są oczy jasne lub różnobarwne.
Uszy: Z natury wiszące, wysoko osadzone, średniej wielkości. Przednie krawędzie przylegające do policzków.
SZYJA: Długa, sucha, muskularna, o dobrze wykształconej nasadzie, lekko zwężająca się w kierunku głowy, z wysklepioną linią karku. Powinna być noszona uniesiona, lekko podana do przodu. 

TUŁÓW:
Kłąb: Jest najwyższym punktem mocnego tułowia, utworzony przegrzebienie łopatek, które wystają ponad wyrostkami kolczystymi.
Grzbiet: Krótki i zwarty, zbliżony do linii prostej, nieznacznie opadający ku tyłowi.
Lędźwie: Lekko wysklepione, szerokie i silnie umięśnione.
Zad: Szeroki, dobrze umięśniony, lekko opadający od kości krzyżowej do nasady ogona i niezauważalnie przechodzący w nasadę ogona.
Klatka piersiowa: Sięgająca do stawu łokciowego. Dobrze wysklepiona, z sięgającymi daleko do tyłu żebrami. Pierś szeroka, z wyraźnym przedpiersiem.
Dolna linia: Brzuch dobrze podciągnięty ku tyłowi, tworzy wraz ze spodem klatki piersiowej zgrabnie wygiętą linię.
OGON: Sięgający do stawu skokowego, osadzony wysoko i szeroko, zwężający się równomiernie ku końcowi. W stanie spoczynku zwieszający się z naturalnym zagięciem, w stanie podniecenia lub w ruchu noszony z lekko szablastym wygięciem, jednak nie wyraźnie ponad linią grzbietu. Niepożądana "szczotka" na ogonie. 

KOŃCZYNY PRZEDNIE:
Łopatki: Silnie umięśnione. Długie i ustawione ukośnie, tworzą z ramieniem kąt od 100 do 110 stopni.
Ramiona: Mocne i muskularne, dobrze przylegające, powinny być nieco dłuższe niż łopatki.
Łokcie: Nie mogą być ani zbyt przylegające, ani odstające.
Przedramię: Mocne i muskularne, widziane z przodu i z boku - zupełnie proste.
Staw nadgarstkowy: Mocny, stabilny, tylko nieznacznie wyróżniający się ze struktury przedramienia.
Śródręcze: Mocne, widziane od przodu proste, widziane z boku nieznacznie nachylone do przodu.
Łapa: Owalna, dobrze wysklepiona i zwarta („kocia łapa"). Pazury krótkie. mocne i możliwie ciemne. 

KOŃCZYNY TYLNE:
Cały ich szkielet kostny pokryty jest silnie rozwiniętymi mięśniami, które sprawiają, że zad, biodra i uda są szerokie i zaokrąglone. Tylne kończyny są, patrząc od tyłu, równoległe do kończyn przednich.
Uda: Długie, szerokie, bardzo muskularne.
Kolana: Mocne, ustawione niemal dokładnie pod stawem biodrowym.
Podudzie: Długie, prawie tej samej długości co udo, dobrze umięśnione.
Staw skokowy: Mocny, stabilny, nie wykręcony ani do wewnątrz, ani na zewnątrz.
Śródstopie: Krótkie, mocne, ustawione niemal prostopadle do podłoża.
Łapy: Owalne, dobrze wysklepione i mocno zwarte („kocia łapa"). Pazury krótkie, mocne, możliwie ciemne.
RUCH: Harmonijny, elastyczny, lekki, sprężysty, o długim wy kroku, (przestrzenny). Kończyny oglądane od przodu i od tyłu musza poruszać się równolegle.
SKÓRA: Napięta, przylegająca, u psów jednobarwnych dobrze pigmentowana, u arlekinów rozkład pigmentu odpowiada występowaniu plam.

SZATA:
WŁOS: Bardzo krótki i gęsty, gładko przylegający, lśniący.
UMASZCZENIE: Dogi niemiecki hodowane są w trzech niezależnych zestawieniach umaszczeń: żółte i pręgowane, arlekiny i czarne oraz błękitne.
ŻÓŁTE: od jasnozłotożółtego do nasyconego złotożółtego. pożądana czarna maska. Niepożądane są małe, białe znaczenia na piersi i na palcach.
PRĘGOWANE: maść podstawowa od jasnożółtej do złotożółtej z czarnymi, możliwie równomiernymi i wyraźnie rozłożonymi pręgami, przebiegającymi w kierunku żeber. Pożądana czarna maska. Niepożądane są małe, białe znaczenia na piersiach i na palcach.
BIAŁY Z CZARNYMI PLAMAMI (tzw. Arlekin lub dog tygrysi): maść podstawowa czysto biała, możliwie bez przesiania, z rozłożonymi równomiernie na całym ciele nieregularnymi, poszarpanymi, lakowoczarnymi plamami. Niepożądane są plamy szare lub brązowe.
CZARNE: lakowoczarne, białe znaczenia są dopuszczalne. Do tej odmiany zalicza się także dogi płaszczowe, u których czarny włos pokrywa płaszczowo tułów, natomiast kufa, szyja, pierś, brzuch, kończyny i koniec ogona mogą być białe oraz dogi o podstawowym umaszczeniu białym z dużymi czarnymi plamami (tzw. dogi płytowe).
BŁĘKITNE: czysty stalowy błękit, dopuszczalne są białe znaczenia na piersi i na łapach. 

WIELKOŚĆ:
Wysokość w kłębie: samce co najmniej 80cm, suki co najmniej 72 cm.

WADY: Każde odstępstwo od wzorca należy traktować jako wadę. Jej ocena powinna być proporcjonalna do stopnia tego odstępstwa.
Wygląd ogólny: Niedostateczne piętno płci, brak harmonii. zbyt lekka lub zbyt ciężka budowa.
Usposobienie: Brak pewności siebie, nerwowość, niski próg pobudliwości.
Głowa: Nierównoległe linie czoła i grzbietu nosa, głowa jabłkowata. klinowata, za mały przełom czołowy, silnie uwypuklone mięśnie policzków. Kufa: Spiczasta, ze zbyt małymi lub za bardzo zwisającymi (powiewającymi) faflami. Grzbiet nosa wklęsły (nos siodłowaty). wypukły (rzymski) lub opadający (orli).
Uzębienie: Za wady uznawane są wszelkie odchylenia od prawidłowego, całkowitego i pełnego uzębienia (tolerowany jest tylko brak P l w żuchwie). Wadą jest nieregularne ustawienie poszczególnych siekaczy przy zachowanym zgryzie, zbyt małe zęby.
Oczy: Luźne powieki, zbyt czerwone spojówki. Oczy jasne, bursztynowe, oczy o kłującym spojrzeniu. Oczy wodnistoniebieskie. lub oczy o różnym kolorze u odmian jednobarwnych. Oczy zbyt szeroko rozstawione lub skośne, wyłupiaste lub zbyt głęboko osadzone. Uszy: Zbyt wysoko lub zbyt nisko osadzone, odstające na boki lub płasko przylegające.
Szyja: Krótka, gruba, jelenia, za dużo luźnej skóry na podgardlu lub obwisłe podgardle.
Grzbiet: Łękowaty lub karpiowaty. Grzbiet zbyt długi. Linia grzbietu wznosząca się ku tyłowi. Zad: Silnie ścięty lub zupełnie poziomy.
Ogon: Zbyt gruby, za długi lub za krótki, za nisko osadzony, noszony powyżej linii grzbietu, haczykowaty lub zakręcony, skrzywiony na bok. zagięty, ogon uszkodzony, ze zgrubieniem na końcu, kopiowany. Klatka piersiowa: Płaska lub beczkowata, niewystarczająco szeroka lub głęboka, zbyt silnie uwypuklony mostek. Linia dolna: Brzuch zbyt słabo podciągnięty. U suk zbyt słabo podciągnięte sutki.
Kończyny przednie: Niewystarczająco katowane, lekki, delikatny kościec, słabe umięśnienie; brak prostego ustawienia. Łopatki: Luźne, przeładowane lub stromo ustawione, Łokcie: luźne, wciśnięte lub wykręcone na zewnątrz. Przedramię: Wygięte, uwypuklone ponad stawem nadgarstkowym (koziniec).
Staw nadgarstkowy: Zbyt miękki, zbyt wygięty. Śródręcze: Zbyt skośne, nadmiernie sztywne. Kończyny tylne: Za głęboko lub zbyt słabo katowane, krowia postawa, postawa wąska lub beczkowata. Staw skokowy: Niestabilny.
Stopy: Płaskie, długie, mało zwarte z wilczymi pazurami. Ruch: Mało przestrzenny, związany, częsty lub trwały inochód. brak harmonii pomiędzy akcją przednich i tylnych kończyn. Szata: Włos twardy, matowy.
Umaszczenie:
Maść żółta: żółtoszare, żółtobłękitne, izabelowate lub brudnozółte. Pręgowane: podstawowa maść srebrnobłękitna lub izabelowata. rozmyte pręgi.
Biało-czarne: podstawowe białe tło z niebieskoszarym przesianiem, duża ilość plam żółtoszarych i niebieskoszarych. Czarne: maść o odcieniu żółto-, brązowo- lub błękitnoczarnym. Błękitne: maść o odcieniu żółto- lub czarnobłękitnym. 

CIĘŻKIE WADY:
Usposobienie: Niepewne.
Uzębienie: Zgryz cęgowy.
Oczy: Ektropia, entropia,
Ogon: Załamany. 

WADY DYSKWALIFIKUJĄCE:
Usposobienie: Agresywność, atakowanie spowodowane strachem.
Nos: Rozszczepiony lub koloru wątrobianego.
Uzębienie: Przodozgryz, tyłozgryz, zgryz krzyżowy.
Umaszczenie: żółte lub pręgowane dogi z białą strzałką na czole. z białym kołnierzem, białymi palcami, skarpetkami lub białym końcem ogona. Błękitne dogi z białą strzałką na czole, białym kołnierzem, białymi skarpetkami lub białym końcem ogona. U arlekinów: całkowicie białe dogi (albinosy) oraz osobniki głuche; tzw. arlekiny porcelanowe (z przewagą błękitnych, szarych, żółtych lub pręgowanych plam), tzw. szare arlekiny (posiadające czarne plamy na szarym tle).
Wielkość: Poniżej wskazanej wielkości minimalnej.
UWAGA: Psy muszą mieć dwa, normalnie rozwinięte jądra, w pełni usytuowane w mosznie.